AYRINTILI TEORİ
Konuyu anlayalım
Bu bölüm güvenilir öğretim kaynakları esas alınarak özgün biçimde hazırlanmış bir açıklamadır; kaynak metinlerden doğrudan uzun alıntı yapılmamıştır.
Şedde, bir harfin iki defa bulunduğunu gösteren yoğunlaştırılmış bir işarettir. İlk harf sakin, ikinci harf ise üzerinde görülen harekeyle okunur. Yazıda tek harf görünmesine rağmen okuyuşta mahreçte kısa bir tutuş ve ardından harekeli çıkış vardır.
Şeddeli harfi iki ayrı kelime gibi koparmak da işareti hiç yokmuş gibi tek okumak da doğru değildir. Dil veya dudak ilgili mahreçte kısa süre tutulur, sonra ikinci harfin harekesiyle devam edilir. Şeddeli nun ve mimde geniz sesi belirginleşir; bu ses burundan gelir ve ölçülü tutulur.
Şedde; med, cezim ve farklı harekelerle aynı kelimede bulunabilir. Bu nedenle işaretleri belirli sırayla incelemek yararlıdır: önce harf, sonra hareke, ardından şedde ve med ilişkisi. Böylece uzun kelimeler tek bakışta karmaşık görünmekten çıkar.
Pratik sırasında şeddeli bölüm renkli gösterilebilir, öğrenci eliyle bir tutuş işareti yapabilir. Ardından kelime önce yavaş, sonra doğal akışta okunur. Mahreçte gereksiz baskı oluşturmadan harfin iki değerini duyurmak temel hedeftir.