AYRINTILI TEORİ
Konuyu anlayalım
Bu bölüm güvenilir öğretim kaynakları esas alınarak özgün biçimde hazırlanmış bir açıklamadır; kaynak metinlerden doğrudan uzun alıntı yapılmamıştır.
Kur’an harfleri ses özelliklerine göre çalışıldığında birbirine benzeyen harfleri ayırmak kolaylaşır. Hı, sad, dad, tı, zı, ğayn ve kaf harfleri temel olarak kalın seslidir. Bu harfleri söylerken ağız içindeki ses alanı genişler ve ses daha dolgun duyulur; ancak kalın okumak bağırmak veya sesi gereksiz uzatmak değildir.
İnce sesli harflerde dil ve ağız gereksiz biçimde geriye çekilmez. Sin-sad, te-tı, dal-dad ve kef-kaf çiftlerinde ilk harf daha ince, ikinci harf daha kalın duyulur. Çiftleri art arda dinlemek, yalnız harfin şeklini değil ses rengini de hafızaya yerleştirir.
Se, zel ve zı peltek okunan üç harftir. Dil ucu üst ön dişlerin ucuna hafifçe yaklaşır veya çok az görünür; hava dil ile diş arasından kontrollü biçimde çıkar. Zı harfi hem peltek hem kalın özellik taşır. Dili fazla dışarı çıkarmak ya da sesi Türkçedeki s ve z sesine çevirmek doğru değildir.
Çalışmada önce harfi yalnız dinle, sonra ağız hareketini fark ederek üç kez tekrar et. Ardından ince-kalın karşılaştırma çiftlerini sırayla oku. Harflerin adını söylemenin yanında gerçek Arapça sesini taklit etmek esastır; Türkçe benzetmeler yalnız farkı hatırlatan geçici ipuçlarıdır.